Przy bardzo niskich temperaturach organizm traci ciepło szybciej, niż jesteśmy w stanie to zauważyć. Hipotermia szczególnie zagraża seniorom, niemowlętom i dzieciom, ale w praktyce może dotknąć każdego, kto zbyt długo przebywa na zimnie. Dlatego tak ważne jest, by wiedzieć, jak ją rozpoznać i kiedy reagować.
Hipotermia to stan, w którym temperatura ciała spada poniżej 35°C. Dochodzi do niej wtedy, gdy organizm wychładza się szybciej, niż potrafi się ogrzać. Mróz, wiatr, wilgoć czy kontakt z zimną wodą znacząco zwiększają ryzyko.
Gdy temperatura ciała spada, wszystko zaczyna zwalniać. Pogarsza się koncentracja, siła mięśni i koordynacja ruchów. W ciężkich przypadkach dochodzi do zaburzeń pracy serca i oddychania, a nawet do zatrzymania krążenia.
Jak rozpoznać wychłodzenie?
Pierwszym i najważniejszym sygnałem są dreszcze – to naturalna próba ogrzania się przez organizm.
⚠️ Jeśli dreszcze ustają, sytuacja jest już poważna i wymaga pilnej reakcji.
➡️ Łagodne objawy
Silne dreszcze, zimne dłonie i stopy, blada lub sina skóra, ból głowy i mięśni. Osoba jest przytomna i w logicznym kontakcie. Szybkie i prawidłowe ogrzanie zwykle pozwala wrócić do dobrej formy.
➡️ Stan umiarkowany
Gdy temperatura ciała spada poniżej 32°C, organizm przestaje się bronić. Dreszcze ustają, a tętno staje się wolne i niemiarowe. Osoba jest zwykle przytomna, ale wyraźnie senna, spowolniona i zdezorientowana. Pojawia się apatia, zaburzenia mowy i koordynacji, a serce zaczyna pracować nieregularnie.
➡️ Stan ostry
Dochodzi do utraty przytomności i braku reakcji na bodźce. Oddech jest wolny i płytki, skóra lodowata, tętno ledwo wyczuwalne. To stan bezpośrednio zagrażający życiu i wymaga natychmiastowej pomocy medycznej. W przypadku zatrzymania oddechu lub ustania krążenia należy niezwłocznie rozpocząć resuscytację.
➡️ Stan krytyczny
Zatrzymanie krążenia, brak oznak życia. Natychmiast rozpocznij resuscytację i wezwij pomoc – 999
Pierwsza pomoc
Najważniejsza zasada: unikaj zbędnych ruchów.
✔️ jeśli to możliwe, ostrożnie zdejmij mokrą odzież
✔️ zabezpiecz przed utratą ciepła – okryj kocem, osłoń przed wiatrem (folia NRC z apteczki świetnie się sprawdzi)
✔️ ogrzewaj powoli, szczególnie plecy, szyję i głowę. Nie pocieraj i nie masuj ciała.
✔️ możesz użyć ogrzewaczy lub termoforów, ale nigdy bezpośrednio na gołą skórę
✔️ ciepłe, słodkie napoje podawaj wyłącznie osobie przytomnej, np. herbatę z cukrem
✔️ absolutnie nie podawaj alkoholu! To groźny mit – alkohol nie ogrzewa, a wręcz przyspiesza wychłodzenie organizmu i może pogorszyć stan poszkodowanego.
✔️ jeśli transportujesz osobę do budynku, ogrzewaj ją stopniowo – nie wprowadzaj od razu do bardzo ciepłego pomieszczenia
Nie bądźmy obojętni
Jeśli widzisz osobę narażoną na wychłodzenie – reaguj.
Czasem jeden telefon pod numer 999 wystarczy, by uratować życie.
Dbajmy o siebie nawzajem. Szczególnie w tak mroźne dni.
