Czy ukąszenie osy w stopę może spowodować ciężką duszność?
Czy jeden mały orzeszek może doprowadzić do stanu bezpośredniego zagrożenia życia?
Jeśli organizm jest uczulony na dany alergen – niestety tak.
Wstrząs anafilaktyczny to ciężka, szybko rozwijająca się reakcja nadwrażliwości na jakiś czynnik i stan bezpośredniego zagrożenia życia.
Najczęściej wywołują go pokarmy, takie jak orzeszki ziemne, inne orzechy, mleko, jaja, ryby, owoce morza i skorupiaki, lub też jad owadów błonkoskrzydłych – osy, szerszenia czy pszczoły, a także niektóre leki.
Jak może wyglądać rozwój anafilaksji?
Ostra reakcja uczuleniowa (anafilaksja) może pojawić się błyskawicznie – od kilku sekund do kilku minut po kontakcie z czynnikiem wywołującym.
⏱️ Początek reakcji
- Pokrzywka, swędzenie skóry
- Uczucie niepokoju, narastający dyskomfort
- Kaszel lub pierwsze trudności w oddychaniu
⏱️ Po krótkiej chwili
- Obrzęk (powiek, warg, języka, gardła)
- Chrypka, trudności w przełykaniu
- Narastająca duszność i świszczący oddech
- Osłabienie i zawroty głowy
Bez pomocy
❌ Zaburzenia oddychania
❌ Problemy z utrzymaniem przytomności
❌ Obrzęk dróg oddechowych i spadek ciśnienia krwi
❌ Możliwe zatrzymanie krążenia
Co robić? DZIAŁAĆ!
✅ USUŃ CZYNNIK wywołujący reakcję (np. żądło owada, resztki pokarmu).
✅ Zadbaj o drożność dróg oddechowych, oceń oddech i stan poszkodowanego.
✅ WEZWIJ POMOC – 999.
✅ Jeśli jest dostępna – podaj ADRENALINĘ z autowstrzykiwacza zgodnie z instrukcją na urządzeniu, w przednio-boczną część uda.
(osoby z grupy ryzyka często posiadają ją przy sobie)
✅ Pozostań przy chorej osobie do przyjazdu zespołu ratownictwa medycznego.
W anafilaksji liczy się czas.
Im szybciej rozpoznasz objawy i podasz adrenalinę, tym większa szansa na uratowanie zdrowia i życia.
Dlatego osoby zagrożone ciężką reakcją alergiczną lub te, które przebyły już anafilaksję, powinny zawsze mieć przy sobie autowstrzykiwacz z adrenaliną.
A co, jeśli nie ma adrenaliny?
Adrenaliny nie zastępują domowe sposoby ani samo czekanie.
✅ Usuń czynnik, wezwij pomoc – 999 i zadbaj o drożność dróg oddechowych, a także stale monitoruj stan.
✅ Jeśli dojdzie do zatrzymania krążenia – rozpocznij resuscytację krążeniowo-oddechową (RKO).
